Koronavirüs’ün Dünya Ekonomisi’ne Etkileri


Küresel anlamda 1929 Büyük Buhran ve İkinci Dünya Savaşın’dan bu yana en ağır “insanlık” krizini yaşıyoruz. Herhangi bir ayrım gözetmeksizin virüs tüm dünyaya yayıldı. Devletler her ne kadar önlemlerini almaya çalışsada Covid-19’un dağılımına engel olamadılar.

Dünya Sağlık Örgütü kaynağı henüz belli edilemeyen virüsten korunmak için el temizliğine özen gösterilmeli, maskesiz dışarı çıkılmamasını ve kalabalık olan yerlerden mümkün olduğunca uzak durulması şeklinde virüsün yayılma hızını yavaşlatmak adına açıklamalarda bulundu.

Olağanüstü bir şekilde karşılaşılan virüs beraberinde küresel anlamda etkili olan çok boyutlu bir ekonomik krizi meydana getirdi.Ekonominin hem arz hem de talep cephesi Covid-19 hastalığından ciddi bir oranda beklenmedik bir darbe ile karşı karşıya kaldı.Virüs’ün yayılmasına engel olmak adına insanların bir araya gelerek vakit geçirdiği neredeyse her yer hükümet eliyle kapatıldı yahut kısıtlamalar getirildi.

Birçok küçük esnaf diyebileceğimiz dükkanlar azalan talep sonucu kendi istediğiyle kapısına kilit vurdu.Eğitime ara verildi. Kamu kurum ve kuruluşlarında esnek ve evden çalışma imkanları tanındı. Bunların yanısıra bir de hammadde ve arz şoku yaşanmakta. Cep telefonu, otomobil ve bilgisayar gibi özellikle teknolojik ürünlerin büyük bir kısmı ülkeler arasında ortaklaşa üretiliyor.

Finansal anlamda da virüsün pandemi (küresel salgın) halini almasıyla birlikte finansal piyasalarda panik rüzgarı esmeye başladı. Petrol üzerine Rusya ve Suudi Arabistan arasında yaşanan fiyat savaşıda eklenince finans piyasaları tam anlamıyla bir serbest düşüşe geçti.

Petrol ve sanayi malları yatırımlarındansa yatırımcılar güvenli bir liman olarak görmeye başladıkları altına yönelmiştir. Tabi bütün bunlara bakıldığında Çin ekonomisinin dünya ekonomisindeki ağırlığından dolayı virüsün küresel ekonomiye karşı olumsuz sonuçları olmakta.

Ortadoğu Felaketle Karşı Karşıya

Covid-19 krizinin ekonomiler üzerinde tam olarak ne kadar tahribat oluşturabileceğini kestiremiyoruz, çünkü bu yaşananlar dünya ekonomisi için bir ilk niteliği taşımakta. Ortadoğu bölgesi kendi içinde bulunduğu bölgesel çatışmalar itibariyle de bu süreç içerisinde diğer devletler gibi zor durumda. Büyük oranda Ortadoğu petrolüne bağımlı olan küresel ekonominin durması ile birlikte ülkelerin gelirlerinde düşüş meydana geldi.

Devlet gelirlerinin önemli bir kısmını petrol ihracatından elde eden Irak ve İran ile birlikte Körfez ülkeleri büyük bir ekonomik krizle karşıya karşıya kalmış durumdalar. ABD’nin İran’a yönelik uyguladığı ambargo ile birlikte bu durum İran için ekonomik anlamda daha ağır bir etki oluşturmaktadır. Tabi bunun yanısıra Tahran’ın Covid-19 salgınına ilişkin süreci kötü yönetmesinde bir başka sebep olarak görülebilir.

Irak bütçesinin %90’ı petrol gelirine bağlı olan bir ülke olduğu için kendi içinde etnik ve mezhebi karışıklıklar ile birlikte virüsün doğurduğu olumsuz atmosfer sonucunda zor günler geçirmektedir. Irak’ın toprak bütünlüğümün tehdit altında olduğunu söyleyebiliriz. Petrol zengini olarak bilinen Körfez ülkeleri ise petrol fiyatındaki düşüş sebebiyle üretim ekonomisi olmadığı için ekonomik gelir dengesizliği konusunda zor anlar yaşamaktadır.

Uzun yıllardır iç savaşlarla kendisini ayakta tutmaya çalışan Suriye ve Yemen için ise durum ciddi anlamda tehlike oluşturmaktadır. Sağlık sisteminin neredeyse çöktüğünü söyleyebiliriz. Salgının yayılmasını önleyebilecek olan hastanelerin bu konuda rolü çok büyüktür. Virüs ile birlikte toplumsal olaylarında tetiklenmesi maalesef kaçınılmaz olacaktır.

Kaos ortamı ülkelerin duruma müdahelesini oldukça yavaşlatacaktır. Ortadoğu’da üretim ekonomisi olan ve gıda güvenliği sağlayabilenler ancak hayatta kalabilir. Üretmeyen pek çok devlet virüsün getirisi ile birlikte toplumsal olaylar karşısında maalesef çökme haliyle başbaşa kalacaktır.

Salgın Sonrası Küresel Ekonomide Neler Gerçekleşebilir?

Küresel ekonomiye yön veren ülkelerin başında Çin olmak üzere Doğu Asya ülkelerinden diğer ülkelere gidilebilir. Bazı çok uluslu şirketler fabrikalarını küreselleşmeye karşıt bir şekilde kendi ülkelerine çekebilir. Fabrikalarda çalışmak için düşük ücretli çalışan işçiler yerine akıllı robotların kullanımına geçilebilir. Birnevi gelişen teknolojiye ayak uydurulmaya çalışılacaktır.

Virüs ile birlikte yaygınlaşan esnek çalışma saatleri ve evden çalıma gibi farklı çalışma modellerine geçilebilir. Üretimin normal bir şekilde sürdürülebilmesi amaçlanacaktır. Virüs ile birlikte ekonomi üzerindeki tahribatı engellemek için genişletilmiş maliye politikasına gidilmiştir. Kamu borç seviyesinin yönetilmesi, bütçe açığının onarılması üzerine çalışmalar yapılacaktır.

Tabiki de devletlerin virüsün kontrolsüz bir şekilde yayılmasına yol açtığı için Çin’e tazminat davaları açmaları kaçınılmaz olacaktır. Savunma sanayisi, donanma gücünün yanında sağlık sisteminizde ne kadar büyük bir önem taşıdığına hemfikiriz. Bundan dolayı sağlık sisteminde köklü reformlara gidilecektir.

Yararlanılan Kaynaklar
  • https://fikirturu.com/2020/03/30/pandemi-sonrasi-ortadogunun-yenidensekillenmesi-kacinilmaz/
  • https://www.setav.org/5-soru-koronavirus-salgini-kuresel-sistemi-nasiletkileyecek/
  • https://kriterdergi.com/dosya-koronavirus-etkisi/koronayla-ekonomik-mucadele
  • https://kriterdergi.com/yazar/deniz-istikbal/kuresel-ekonomide-koronavirusetkisi
Previous Sudan'da CIA ve Mossad İşbirliği
Next Rusya & Suudi Arabistan: Petrol Krizi

No Comment

Leave a reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir